Poprawny montaż i wymiana kół, czyli na czym polega wyważanie kół i ustawianie geometrii

Na bezpieczeństwo jazdy ogromny wpływ ma nie tylko stan ogumienia, lecz także jego poprawny montaż. Wymiana opon nie może ograniczać się do zdjęcia starego kompletu i założenia nowego. Podczas sezonowej wymiany ogumienia specjalista w warsztacie samochodowym wykonuje wiele dodatkowych czynności, takich jak wyważanie kół czy kontrola geometrii zawieszenia. Sprawdź, na czym polegają i dlaczego są tak istotne!

Koła to jedyny element samochodu, który ma kontakt z nawierzchnią. Dlatego każdy, nawet najdrobniejszy błąd podczas ich montażu może wiązać się z poważnymi konsekwencjami. Usługa ta musi być wykonana w sposób w pełni zgodny z zaleceniami producenta oraz przy wykorzystaniu profesjonalnych narzędzi, takich jak wyważarka czy specjalistyczny miernik laserowy.

Geometria i zbieżność kół – na czym polega?

Geometria zawieszenia to zestaw parametrów dotyczących prawidłowego ustawienia elemenów zawieszenia względem podłoża oraz pojazdu. Wpływa na bezpieczeństwo i komfort prowadzenia samochodu – bezpośrednio przekłada się bowiem na stabilność pojazdu na drodze i przyczepność opon do nawierzchni.

Do podstawowych parametrów ustawienia kół należą:

  • zbieżność kół – ustawienie kół przednich i tylnych względem siebie i osi symetrii auta
  • kąt pochylenia kół – kąt zawarty pomiędzy pionem a płaszczyzną koła,
  • kąt wyprzedzenia osi sworznia zwrotnicy – ustawienie koła względem osi pojazdu przy skręconych kołach.

Sprawdź również: Zbieżność kół – jak ustawić?

Objawy nieprawidłowej geometrii kół

Nieprawidłowe ustawienie geometrii kół zwiększa ryzyko wpadnięcia w poślizg, zbyt szybkiego zużycia się opon lub uszkodzenia elementów układu kierowniczego. Zmniejsza się jednocześnie precyzja i komfort prowadzenia.

Objawy, które świadczą o nieprawidłowej geometrii, to:

  • wyczuwalne ściąganie samochodu na lewo lub prawo – konieczne jest wykonywanie ruchów kierownicą w celu utrzymania kierunku jazdy na wprost. Można również wyczuć, że samochód zdecydowanie łatwiej wchodzi w lewe lub prawe zakręty;
  • nierównomierne zużycie bieżnika – bieżnik po jednej stronie ściera się bardziej, ponieważ tor jazdy jest różny względem osi pojazdu;
  • pisk opon przy wchodzenia w zakręty – niepokojący dźwięk pojawia się nawet podczas pokonywania dość łagodnych zakrętów z niezbyt dużą prędkością.  

Zobacz również: Dlaczego opony huczą i hałasują, czyli jakie są objawy nieprawidłowej geometrii kół?

Do przestawienia geometrii kół dochodzi zazwyczaj w wyniku wjechania w dziurę lub uderzenia kołem w przeszkodę na drodze (np. krawężnik). Co więcej – ustawienie koła może ulec zmianie także w wyniku długotrwałej jazdy po nierównej nawierzchni, niewielkiej kolizji czy nawet normalnej eksploatacji (dochodzi do użytkowego odkształcenia elementów nośnych pojazdu). Dlatego ważne jest, by wykonywać kontrolę geometrii zawsze, gdy pojawiają się wymienione wyżej objawy – nie tylko po sezonowej wymianie opon.

Wyważanie kół – dlaczego tak istotne?

Równie ważne, co położenie kół względem siebie i podłoża jest ich odpowiednie wyważenie, czyli równomierne rozłożenie masy felgi i opony jako zestawu koła. Koła jadącego samochodu obracają się  z bardzo dużą prędkością, więc jeśli masy te nie zostaną optymalnie rozłożone – koła nie będą toczyć się równomiernie i wpadną w wibracje, odczuwalne w całym pojeździe. Drgania te nie tylko obniżą komfort jazdy, lecz także doprowadzą do szybszego zużywania się opon i elementów zawieszenia (amortyzatorów, przegubów, sworzni układu kierowniczego, łożysk).

W celu prawidłowego wyważenia kół w odpowiednich miejscach na obwodzie felgi zakłada się lub nakleja się ciężarki o określonej masie lub dokonuje się optymalizacji opony na feldze poprzez ustalenie najlżejszego i najcięższego punktu koła, a następnie kompensację wagi względem tych miejsc. Dzięki temu masa zostaje równomiernie rozłożona wokół środka obrotu.

Dowiedz się więcej z artykułu: Wyważanie kół – na czym polega?

Nieprawidłowe wyważenie kół – objawy

Sygnałem, że koła samochodu nie zostały prawidłowo wyważone, są najczęściej następujące objawy:

  • drgania odczuwalne na kierownicy – zazwyczaj pojawiają się przy jeździe z dużą prędkością (100–120 km/h),
  • wibracje karoserii,
  • brak stabilności tylnej części samochodu na zakrętach,
  • nierównomierne zużycie bieżnika (większe starcie w tej części koła, w której odchylenie masy jest większe).

Należy pamiętać, że każde koło – nawet to z oponami i felgami najwyższej jakości, wymaga wyważenia. Czynność tę należy wykonać zawsze, gdy opona jest zdejmowana z felgi i po każdej innej ingerencji w konstrukcję koła – w tym po uderzeniu na przeszkodę czy najechaniu na dziurę w drodze. Dodatkowo zaleca się standardową kontrolę wyważenia kół co około 15 tysięcy przejechanych kilometrów.

Pamiętaj! Kontrola geometrii i wyważenia kół powinna być traktowana jako działanie profilaktyczne, mające na celu przedłużenie żywotności opon, elementów zawieszenia oraz układu kierowniczego. Dlatego tak ważne jest wykonanie tych czynności przy każdej ingerencji w zawieszenie czy zdejmowaniu koła.

Zarówno ustawienie geometrii, jak i wyważanie kół jest wykonywane w serwisach FirstStop.